Co może zmienić się w przychodniach od 1 października?
Proponowane przez NFZ zmiany w finansowaniu Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ) od 1 października budzą ogromne kontrowersje w środowisku medycznym. Zamiast dotychczasowych bonusów za realizację celów dodatkowych, Narodowy Fundusz Zdrowia po raz pierwszy planuje wprowadzić system kar finansowych, polegający na obniżaniu stawki kapitacyjnej za pacjenta przy użyciu tzw. ujemnych współczynników korygujących.
Federacja Porozumienie Zielonogórskie oraz Porozumienie Pracodawców Ochrony Zdrowia (PPOZ) stanowczo protestują przeciwko nowym zasadom, nazywając je „karaniem lekarzy za decyzje pacjentów”.
Zestawienie wskaźników jakości i argumentów lekarzy
| Wskaźnik NFZ podlegający ocenie | Dlaczego lekarze alarmują, że nie mają na niego wpływu? |
|---|---|
| Zgłaszalność na profilaktykę (rak piersi, szyjki macicy, jelita grubego, choroby układu krążenia) |
• Brak możliwości przymuszenia pacjenta: Lekarz może edukować i zachęcać, ale ostateczna decyzja należy do pacjenta. • Badania prywatne i poza POZ: System NFZ nie zlicza profilaktyki wykonanej prywatnie lub w innych placówkach (np. w mobilnych mammobusach), przez co przychodnia i tak straci finansowo. • Nierealne progi: Narodowy Fundusz Zdrowia oczekuje zgłaszalności na poziomie 60–70%, podczas gdy realna frekwencja w kraju wynosi zaledwie 12–15%. |
| Udział teleporad w ogólnej liczbie porad | • Stan zdrowia, a nie limity: Środowisko medyczne podkreśla, że o formie porady (stacjonarna czy telefoniczna) powinien decydować wyłącznie stan zdrowia chorego, a nie sztuczne, odgórnie narzucone limity procentowe. |
| Udział wizyt domowych w ogólnej liczbie porad | • Geografia i logistyka: Liczba wizyt domowych zależy od struktury demograficznej danej przychodni (np. liczby seniorów i obłożnie chorych) oraz odległości geograficznych w rejonach wiejskich, co drastycznie różni się w zależności od placówki. |
Konsekwencje dla przychodni i pacjentów
Zgodnie z informacjami z Portalu Samorządowego, jeśli placówka znajdzie się poniżej ustalonego progu chociażby w jednym wskaźniku, jej finansowanie na każdego zapisanego pacjenta spadnie poniżej wartości bazowej (współczynnik niższy niż 1). Doktor Bożena Janicka, prezes PPOZ, ostrzega przed paradoksem: „W przypadku zbyt niskiego udziału kobiet w programie profilaktycznym, obniżone zostanie finansowanie świadczeń udzielanych wszystkim pacjentom przychodni, w tym mężczyznom czy dzieciom”.
Lekarze zwracają też uwagę na kwestie formalne – projekt nie precyzuje, jak często wskaźniki będą wyliczane, ani z jakiego okresu pobierane będą dane. Zdaniem ekspertów z Medycyny Praktycznej, tak drastyczne obcinanie budżetów mniejszych placówek zamiast motywować do poprawy jakości, doprowadzi do pogorszenia ogólnej dostępności lekarzy rodzinnych i problemów z utrzymaniem przychodni. Środowisko lekarskie apeluje o wydłużenie okresu przejściowego do minimum dwóch lat, by placówki mogły dostosować organizację pracy do nowych wymagań.
Źródła:
- Od 1 października 2026 zmiany w przychodniach. Co to oznacza dla pacjentów?: Forsal: https://forsal.pl/kraj/aktualnosci/artykuly/11299399,od-1-pazdziernika-2026-zmiany-w-przychodniach-mniej-pieniedzy-dla-czesci-placowek.html
- Od 1 października zmiany w przychodniach. Kary zaszkodzą pacjentom: Portal Samorządowy: https://www.portalsamorzadowy.pl/ochrona-zdrowia/od-1-pazdziernika-zmiany-w-przychodniach-kary-zaszkodza-pacjentom,673360.html
- NFZ szykuje kary dla przychodni. Lekarze ostrzegają przed „reformą z Excela”: Dziennik Gazeta Prawna: https://edgp.gazetaprawna.pl/kraj/zdrowie/artykuly/11300070,nfz-wskazniki-jakosci-poz-kary-finansowe-przychodnie.html
- NFZ powiąże finanse przychodni POZ z wynikami profilaktyki. Lekarze protestują: Praca Medyka: https://pracamedyka.pl/aktualnosci/nfz-powiaze-finanse-przychodni-poz-z-wynikami-profilaktyki-lekarze-protestuja
