Apteki zyskają prawo do reklamy. Rząd przyjmuje przełomowe zmiany w Prawie farmaceutycznym
Rada Ministrów przyjęła kluczowy projekt nowelizacji ustawy Prawo farmaceutyczne, który kładzie kres trwającemu od lat, absolutnemu zakazowi reklamy aptek i punktów aptecznych. Nowe przepisy mają dostosować polski porządek prawny do unijnych standardów, jednocześnie wprowadzając rygorystyczne zabezpieczenia chroniące pacjentów.
Dlaczego zmiany były konieczne? Nacisk z Brukseli
Dotychczasowe polskie przepisy były jednymi z najbardziej restrykcyjnych w całej Unii Europejskiej. Farmaceuci nie mogli informować o swoich usługach ani cenach w sposób, który nosiłby znamiona działań marketingowych.
Impulsem do zmian stał się wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Europejski trybunał uznał, że całkowity, bezwarunkowy zakaz reklamy placówek medycznych i farmaceutycznych jest sprzeczny z unijną swobodą świadczenia usług oraz prawem konsumentów do informacji. Polski rząd musiał więc znowelizować Prawo farmaceutyczne, by uniknąć kar i zarzutów o łamanie unijnego prawa.
Co zmienia się dla aptek i sklepów zielarskich?
Nowelizacja wprowadza nowe swobody dla przedsiębiorców działających na rynku zdrowotnym, dzieląc je na dwa główne obszary:
-
- Dla aptek tradycyjnych i punktów aptecznych: Placówki te uzyskają pełne prawo do informowania o swojej ofercie, lokalizacji, godzinach otwarcia oraz dostępności asortymentu.
- Dla rynku pozaaptecznego: Projekt całkowicie znosi również zakaz reklamy dla placówek takich jak sklepy ogólnodostępne (np. supermarkety) czy sklepy zielarsko-medyczne w zakresie oferowanych przez nie wyrobów medycznych.
Rygorystyczne zasady. Pacjent pod specjalną ochroną
Liberalizacja prawa nie oznacza jednak wprowadzenia pełnej samowoli w marketingu farmaceutycznym. Ministerstwo Zdrowia położyło ogromny nacisk na to, aby reklama miała wyłącznie charakter informacyjny, a nie perswazyjny czy manipulacyjny.
W tekście ustawy znalazł się katalog kategorycznych zakazów. Reklama aptek nie będzie mogła:
-
- Wprowadzać w błąd: Wszelkie komunikaty muszą być jasne, rzetelne i oparte na faktach.
- Zachęcać do konsumpcjonizmu medycznego: Niedopuszczalne będzie nakłanianie pacjentów do kupowania leków lub wyrobów medycznych bez realnej, zdrowotnej potrzeby.
- Angażować dzieci: Zabronione jest wykorzystywanie wizerunku oraz głosu osób poniżej 18. roku życia. Co ciekawe, przepis ten wprost zakazuje stosowania również dzieci wygenerowanych sztucznie (np. przez modele AI/cyfrowo).
- Oferować łapówek marketingowych: Apteki nie mogą kusić pacjentów nagrodami, prezentami czy programami lojalnościowymi (korzyściami) w zamian za zrealizowanie recepty lub zakup produktów.
Bat na nieuczciwych: Drastyczny wzrost kar finansowych
Rząd ma świadomość, że otwarcie rynku reklamowego może kusić niektóre podmioty do testowania granic prawa. Z tego powodu zdecydowano się na radykalne zaostrzenie sankcji.
Dotychczasowa maksymalna kara pieniężna za nielegalną lub niezgodną z przepisami reklamę wynosiła 50 tysięcy złotych. Po wejściu w życie nowelizacji, inspektorzy farmaceutyczni będą mogli nałożyć karę aż do 100 tysięcy złotych za jedno naruszenie przepisów.
Kiedy nowe prawo wejdzie w życie?
Ustawa została już formalnie przyjęta przez Radę Ministrów. Teraz trafi pod obrady parlamentu. Zgodnie z zapisami projektu, nowe przepisy zaczną obowiązywać po upływie 14 dni od dnia ich oficjalnego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Źródło:
- Komunikat rządowy: Ministerstwo Zdrowia RP / Portal Gov.pl: https://www.gov.pl/web/zdrowie/jasne-zasady-reklamy-aptek-i-wieksza-ochrona-pacjentow-rzad-przyjal-projekt-nowelizacji-ustawy-prawo-farmaceutyczne
